08 December 2016

XML Hakkında

XML yazılım ve donanımdan bağımsız bir dil olup farklı bilgisayar sistemleri arasında veri iletmek için kullanılmaktadır. XML (Extensible Markup Language) Genişletilebilir İşaretleme Dili anlamına gelmektedir. Verileri tanımlamak, analiz etmek, yeniden biçimlemek için XML geliştirildi.

XML belgeleri, verileri tutmak amacıyla kullanıldığından verilerin birbirleriyle olan ilişkileri de belirtilmelidir. Etiketleme işlemi verilerin birbiriyle ilişkilerini belirlemek için kullanılır.

Örnek XML:

<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
 <Market>
 <Klavye Kategori="Q Klavye">
 <Adet Deger="1 Adet"></Adet>
 <Adet Deger="2 Adet"></Adet>
 <Adet Deger="3 Adet"></Adet>
 </Klavye>
 <Klavye Kategori="F Klavye">
 <Adet Deger="4 Adet"></Adet>
 <Adet Deger="5 Adet"></Adet>
 <Adet Deger="6 Adet"></Adet>
 </Klavye>
 </Market>

XML için standart biçimleme dili olarak XSL önerilmektedir. Her yeni teknoloji gibi XML’nin de geliştiriciler tarafından benimsemesi için eski kalıplara destek sunması gerekmektedir. Bu amaçla CSS biçim dosyalarını kullanarak XML verilerini biçimlemek mümkündür.

XML yeni diller oluşturmak için kullanılabilir. Örneğin, WML (Wireless Markup Language) XML’den türetilmiştir.

HTML ile XML Arasındaki Fark

HTML veri görüntülemek için tasarlanmıştır ve verinin nasıl göründüğüne odaklanır. XML ise verinin nasıl görüneceğiyle ilgili veri içermez, veri tanımlamak için tasarlanmıştır ve verinin ne olduğuna odaklanır. XML, HTML’nin tamamlayıcısıdır. XML, verileri tanımlamak için kullanılırken HTML verileri biçimlendirmek ve görüntülemek için kullanılır.

XML Syntax Kuralları

XML belgesinde verilerin aşağıdaki gibi dizilerek oluşturduğu görünüme tree view denir.

<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
 <personel>
 <eleman>
 <ad>Burak</ad>
 <soyad>Eren</soyad>
 <meslek>Polis</meslek>
 </eleman>
 <eleman>
 <ad>Yunus</ad>
 <soyad>Hızır</soyad>
 <meslek>Savcı</meslek>
 </eleman>
 </personel>

Etiket ve veriden oluşun birime eleman (öge, element) adı verilir. Eleman isimleri aşağıda kurallara uymalıdır.

  • İsimler harf, rakam ve diğer karakterleri içerebilir.
  • İsimler rakam veya noktalama işaretleriyle başlayamaz.
  • İsimler boşluk içeremez. Eğer birden fazla kelime kullanılmak isteniyorsa kelimeler arasındaki boşluk yerine alt çizgi kullanılabilir.
  • “-“ (tire), “.” (nokta), “:” (iki nokta üst üste) karakterlerini kullanmaktan kaçınılmalıdır. Bazı yazılımlar bu karakteri farklı anlamlarda yorumlayabilir.
  • İsimler “xml” harfleriyle başlayamaz. (XML, xml vs.)

Örnek:

kitaplar.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
 <kitaplar>
 <kitap>
 <nu>1</nu>
 <ad>Nutuk</ad>
 <yazar>M.Kemal Atatürk</yazar>
 <yayinevi>Kanarya</yayinevi>
 </kitap>
 <kitap>
 <nu>2</nu>
 <ad>Mesnevi'den Seçmeler</ad>
 <yazar>Mevlana</yazar>
 <yayinevi>Serçe</yayinevi>
 </kitap>
 <kitap>
 <nu>3</nu>
 <ad>Çalıkuşu</ad>
 <yazar>Reşat Nuri Güntekin</yazar>
 <yayinevi>Doğan</yayinevi>
 </kitap>
 </kitaplar>

haberler.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
 <HABERLER KAYNAK="ABC Haber Ajansı">
 <HABER>
 <TARIH>1.1.2007</TARIH>
 <BASLIK>Liderlerin yılbaşı mesajları </BASLIK>
 <ICERIK>Yılbaşı dolayısıyla liderler birer mesaj
 yayınladılar. <ICERIK>
 </HABER>
 <HABER>
 <TARIH>1.1.2007</TARIH>
 <BASLIK>Bütün Yurtta Kar Bekleniyor</BASLIK>
 <ICERIK>Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, yarın Türkiye
 genelinde etkili kar ve sağanak yağış beklendiğini açıkladı. ICERIK>
 </HABER>
 </HABERLER>

XML Şema

XML verilerinin farklı platformlar arasında alışverişinde verinin belirli kurallara göre yazılmış olması gerekmektedir. Bu amaçla DTD (Document Type Definitions), XDR (XML Data Reduced) ve XSD (XML Schema Definitions) teknolojileri kullanılmaktadır.

XML şema, belge içindeki elemanları, özellikleri, hangi elemanların yavru eleman olduğunu, yavru elemanlar arasındaki düzeni, sıralamayı, yavru eleman sayısını, elemanların boş olduğunu veya metin içerdiğini, eleman ve özelliklerin veri tiplerini, eleman ve özelliklerin varsayılan ve sabit değerleri gibi yapısal özellikleri tanımlar.

İyi biçimli bir XML belgesi, şema kurallarına da uyuyorsa geçerli (valid) XML belgesi olarak isimlendirilir.

Trackbacks

  1. […] önceki notlarımda genel olark XML konusuna […]